Basketbolda Kuvvet ve Kondisyon Çalışmaları

Yaz çalışmalarının hız kazandığı bu günlerde kuvvet ve kondisyon çalışmaları daha da önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Hepimizin bildiği gibi başarılı bir sezonun kondisyonel alt yapısı yaz çalışmaları sırasında oluşturulur. Daha önceki yazılarımda belirttiğim gibi basketbolcuları sezona en iyi şekilde hazırlayan mucizevi bir formül yoktur. Takımın yapısına, oyuncuların bireysel özelliklerine elimizde bulunan tesis gib çok çeşitli değişkenlere bağlı olarak çok farklı kuvvet ve kondisyon programları hazırlamak mümkündür. Bu yazımda bir kondisyon programında yer alması gereken parçalardan bahsetmek istiyorum. Gelecek yazılarda bu parçaları tek tek ele alacağım ve ne şekilde uygulanmaları gerektiğinden bahsedeceğim.
 

Kuvvet ve Kondisyon Çalışmalarının Parçaları
  
Kuvvet:
Değerli antrenörler, kuvvet çalışmaları programlarımızda mutlaka yer almak zorunda olan çalışmalardır. Çünkü, aşağıda açıklayacağımız diğer parçalar kuvvetle yakından ilişkilidir. Daha açık bir dille ifade etmek gerekirse, kuvvet özelliği tam anlamı ile gelişmemiş bir basketbolcu ne sürat ne patlayıcılık ne de çeviklik özelliğini tam anlamı ile geliştirebilir. Kuvvet çalışmaları sezon içi ve sezon sonrası tüm dönemlerde mutlaka yapılmalırı. Çok değişik modellerde kuvvet çalışmaları yapmak mümkündür. Bu konu ayrıntıları ile gelecek yazılarda ele alınacaktır.
 
   Dayanıklılık: Basektbol sporu fizyolojik yapısı itibarıyla % 80 anaerobik, % 20 aerobik bir spor dalıdır. Ancak bu dayanıklılık özelliğinin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Molalarda, serbest atışlar sırasında ve topun oyunda olmadığı durumlarda basketbolcuların çok çabuk toparlanmaları gereklidir ve bu da ancak gelişmiş bir dayanıklılık özelliği ile elde edilebilir. Basketbola özgü dayanıklılık diğer spor dalları için gerekli olan dayanıklılık özelliği ile karıştırlmamalıdır. Düşük tempoda yapılan 30 dk ve üzeri koşular basketbolcular için çok uygun değildir ve sürat, patlayıcılık, çeviklik gibi özellikleri olumsuz yönde etkiler. Basketbola yönelik dayanıklılık koşularının nasıl düzenleneceği gelecek yazılarda ele alınacaktır.
 
   Sürat: Basketbol kondisyon programlarının çok önemli bir bölümünü sürat koşuları oluşturmalıdır. Günümüz basketbolu oldukça süratli oynanmaktadır. Basketbolcuları maçlarda karşılaştıkları sürat düzeyine hazırlamak gerekir. Sürat özelliği 1-2 saniyelik koşulardan 180 saniyelik koşulara kadar çok geniş bir yelpazede geliştirilebilir.
 
   Patlayıcılık: Bu özellik sürat ve kuvvet özelliğinin bir araya gelmiş halidir. Basketbocular sürat ve kuvvet özelliğini optimal düzeyde bir araya getirmek zorundadır. Bir örnek vermek gerekirse ribaunt almak için çok yukarı sıçramak yeterli değildir, aynı zamanda çok süratli bir şekilde en yükseğe sıçramak gerekir.
 
   Çeviklik: Ani yön değiştirebilmek basketbol için çok önemlidir. Gerek savunmada gerekse hücumda denge ve sürat kaybetmeden yön değiştirebilen basketbolcular rakiplerine kolayca üstünlük sağlar. Bu nedenle çevikli çalışmaları programlarda mutlaka yer almalıdır.
 
   Koordinasyon: Bu özellik yukarıda açıklanan parçaların tümünü içerir. Koordinasyon özelliği gelişmiş oyunca saha akıcı bir şekilde ve az enerji harcıyarak hareket eder.
 
   Esneklik: Eklemleri yeterince esnek olmayan sporcuların daha kolay sakatlandıkları, bire bir oyunlarda zorlandıkları ve çok efor harcadıkları bilinmektedir. Bu nedenle esneklik hareketleri programların her aşamasında yer almalıdır.
 
   Değerli Antrenörler, yukarıda kısaca açıklanan parçalar bir kuvvet-kondisyon programında mutlaka bulunması gereken parçalardır. Yukarıda sayılanların dışında başka çalışmalarda oyuncuların ihtiyaçlarına göre programlarda yer alabilir. Bu parçaların ayrıntılı şekilde açıklamaları ve prorgamda nasıl birleştilirmesi gerektiği diğer yazılarımızın içeriğini oluşturacaktır. Unutulmaması gereken nokta ise bu parçaların mutlaka yeterli dinlenme ve dengeli beslenme ile birleştirilmesi gerektiğidir.

 

Günümüzde oynanan basketbolun çehresi geçmişe oranla oldukça değişmiştir. Özellikle maçların dört periyot oynanması, 24 ve 8 saniye kural değişiklikleri ile kuvvete dayalı, atletik özellikleri ön plana çıkartan oyun biçimi yerleşmiştir. Bu değişim, basketbolcuların kuvvet ve kondisyon düzeylerini en üst noktaya taşımalarını gerekli kılmıştır. Basketbolcular geçmişe kıyasla daha kuvvetli, süratli, esnek, patlayıcı ve dayanıklı olmak zorundadırlar.
 

   İki basketbolcunun diğer özellikleri aynı olduğunda kondisyon düzeyi daha gelişmiş olanın daha iyi basketbolcu olduğu söylenebilir. Basketbol antrenörleri, bilimsel bulgular ışığında hazırlanmış, bütün yılı kapsayan, bireysel farklılıkları dikkate alan kondisyon programlarının basketbolcuları uzun ve zorlu liglere hazırladığına ve olası sakatlıkları önlediğinin bilincindedirler. Kuvvet antrenmanlarının oyuncuları yavaşlaştığı ve şut atma becerilerini olumsuz etkilediği fikrinin kabul gördüğü günler çok gerilerde kalmıştır.
 
   Antrenörler oyuncularına küçük yaşlardan itibaren basketbola yönelik kondisyon çalışmalarının önemini vurgulamaktadırlar. Basketbolcuların diğer branşlardaki sporculardan farklı kondisyon ihtiyaçları olduğuna inanan antrenörler için sorun, kondisyon antrenmanlarının yapılıp yapılmaması değil, ne zaman, ne şekilde, hangi sıklıkta ve ne kadar süreyle yapılması gerektiğidir.
 
   Bu bölümün amacı basketbol antrenörlerine oyuncularını daha iyi birer basketbolcu yapmaları için ihtiyaç duydukları kondisyon bilgileri sunmaktır. Bu amaca yönelik olarak temel kondisyon bilgileri, örnek ve açıklamalı kondisyon programları, basketbolcuların performanslarını değerlendirmeye yönelik testler ve sık karşılaşılan yanlış bilgiler ve uygulamalar hakkında bilgiler sunulacaktır. Bunlara ek olarak, siz basketbol antrenörlerinden gelen sorulara kolay anlaşılır ve uygulamaya yönelik yanıtlar verilecektir.
 
   Kondisyona yönelik bölümün yararlı olacağını umar, kondisyonla ilgili sorularınızı bekler ve aşağıdaki cümleyi sizlere hatırlatmak isterim.
 
   ‘En kötü kaybedilen maçlar kondisyon eksikliği nedeniyle olanlardır’

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !